Παιδονευροχειρουργικό

Γενικά

Το τμήμα παιδονευροχειρουργικής παρέχει ιατρικές συμβουλές, διάγνωση, εξέταση και εξειδικευμένη θεραπεία σε παθήσεις που αφορούν τον εγκέφαλο και τη σπονδυλική στήλη στα παιδιά. Λειτουργεί με έμπειρους και άρτια καταρτισμένους ιατρούς, όλων των συναφών ειδικοτήτων της παιδο-νευροχειρουργικής όπως  παιδο-νευρολόγους, παιδο-αναισθησιολόγους,  Εντατικολόγους και παιδιάτρους, Έχουμε  πολυετή εμπειρία από  μεγάλα νοσοκομεία της Ελλάδας και του εξωτερικού, στη διάγνωση, αντιμετώπιση και διαχείριση νευροχειρουργικών ασθενών.

Με γνώμονα τα τελευταία επιστημονικά δεδομένα, πρωτοπορούμε με σύγχρονες επεμβατικές μεθόδους έχοντας ως γνώμονα πάντα τη μέγιστη ασφάλεια του παιδιού. Διαχειριζόμαστε  παθήσεις εγκεφάλου και σπονδυλικής στήλης σε παιδιά, από τη γέννηση έως τα 18 έτη ηλικίας.

Ιατρικές Υπηρεσίες

Το τμήμα παιδονευροχειρουργικής ασχολείται με τις παθήσεις του εγκεφάλου και της σπονδυλικής στήλης στα παιδιά.

  • ΥΔΡΟΚΕΦΑΛΟΣ. Μπορεί να είναι το αποτέλεσμα  πολλών παθήσεων αλλά και  πρωτοπαθής νόσος. Αναλαμβάνουμε  τη διαχείριση, τη χειρουργική αντιμετώπιση και παρακολούθηση  παιδιατρικών ασθενών με υδροκέφαλο.
  • ΤΡΑΥΜΑ. Τα παιδιά με τραύμα στον εγκέφαλο η στο νωτιαίο μυελό, χρήζουν άμεσης και εξειδικευμένης  αντιμετώπισης.
  • ΟΓΚΟΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Αντιμετωπίζονται εξατομικευμένα, γίνεται σχεδιασμός της εγχειρητικής αντιμετώπισης και μετεγχειρητικής πορείας. Διεπιστημονική αντιμετώπιση και αποθεραπεία.
  • ΟΓΚΟΙ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ. Αντιμετωπίζονται εξατομικευμένα, γίνεται σχεδιασμός της εγχειρητικής αντιμετώπισης και μετεγχειρητικής πορείας. Διεπιστημονική αντιμετώπιση και αποθεραπεία.
  • ΚΡΑΝΙΟΣΥΝΟΣΤΕΩΣΕΙΣ. Παρουσιάζονται συνήθως λίγο μετά την γέννηση και αντιμετωπίζονται μετά από ενδελεχή έλεγχο με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα.

Στο Παιδονευροχειρουργικό τμήμα επίσης αντιμετωπίζονται και διερευνώνται συγγενείς παθήσεις και σύνδρομα τα οποία χρήζουν Παιδονευροχειρουργικής αντιμετώπισης, όπως η νόσος Chiari, η δισχιδής ράχη κ.α.

Οι παιδονευροχειρουργικές παθήσεις χρήζουν ιδιαίτερα εξειδικευμένης θεραπευτικής αντιμετώπισης, λόγω της βαρύτητάς των ίδιων των παθήσεων αλλά και του ευαίσθητου της παιδικής ηλικίας. Αντιμετωπίζονται πάντα με τον λιγότερο δυνατό επεμβατικό τρόπο και με γνώμονα την ποιότητα ζωής του παιδιού και της οικογενείας του.

Ασθένειες

ΚΡΑΝΙΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΚΑΚΩΣΗ (ΚΕΚ) ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Διαβάστε περισσότερα

Το τραύμα του εγκεφάλου ή και του κρανίου (Κρανιοεγκεφαλική κάκωση) αποτελεί μια επίκτητη εγκεφαλική βλάβη, η οποία, μπορεί να είναι το αποτέλεσμα ενός χτυπήματος, πλήξης, τραντάγματος του κεφαλιού  ή ακόμα και διεισδυτικού τραύματος στο κεφάλι (π.χ. από πυροβόλο όπλο). Το αποτέλεσμα αυτού του τραυματισμού, διαταράσσει τη φυσιολογική εγκεφαλική λειτουργία με άλλοτε άλλου βαθμού σοβαρότητα.

Η Κρανίο-εγκεφαλική κάκωση στα παιδιά, μπορεί να είναι εστιακή (πχ τραύμα από πέτρα), διάχυτη (shaken baby syndrome) ή και τα δυο. Τα συμπτώματα μπορεί να ποικίλουν και εξαρτώνται από το σημείο της βλάβης, το βαθμό της καταστροφής του εγκέφαλου ή και του κρανίου, καθώς και από την ηλικία του παιδιού ή το στάδιο της ανάπτυξη του.

Η λειτουργική επίπτωση της Κρανιοεγκεφαλικής Κάκωσης στα παιδιά μπορεί να είναι διαφορετική από αυτή των ενήλικων. Οι βλάβες μπορεί να μην είναι άμεσα εμφανείς, εξαιτίας του ότι ο εγκέφαλος των παιδιών ακόμα αναπτύσσεται. Η ΚΕΚ στα παιδιά, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα μεμονωμένο γεγονός, εξαιτίας του ότι τα συμπτώματα μπορεί να αλλάξουν και να ξεδιπλωθούν με την πάροδο του χρόνου.

ΚΡΑΝΙΟΣΥΝΟΣΤΕΩΣΕΙΣ Διαβάστε περισσότερα

Αίτια:

Ως κρανιοσυνοστέωση ορίζουμε την πρόωρη σύγκλειση δύο ή περισσότερων οστών του κρανίου. Κατά τη γέννηση, το κρανίο αποτελείται από πολλά οστά τα οποία δεν είναι ενωμένα μεταξύ τους, αλλά συγκρατούνται από συνδέσμους, οι οποίοι ονομάζονται κρανιακές ραφές. Με την πάροδο της ηλικίας και με την παράλληλη ανάπτυξη του εγκεφάλου, αυτές οι ραφές ενώνονται μεταξύ τους δημιουργώντας τα τελικά μορφολογικά  χαρακτηριστικά του παιδιού. Σε περιπτώσεις όπου δύο ή περισσότερα οστά ενώνονται πρόωρα, μπορεί να προκύψουν προβλήματα, τόσο μορφολογικά (στραβό κεφάλι ) όσο και λειτουργικά, καθώς εμποδίζεται η φυσιολογική ανάπτυξη του εγκεφάλου. Συχνά, η αιτία της κρανιοσυνοστέωσης δεν είναι γνωστή (μη συνδρομική ή απλή), αλλά μερικές φορές, μπορεί να συνδέεται με γενετικές διαταραχές (συνδρομική κρανιοσυνοστέωση).

Είδη:

Απλές κρανιοσυνοστεώσεις 

•       Πλαγιοκεφαλία

•       Μετωπιαία πλαγιοκεφαλία

•       Ινιακή πλαγιοκεφαλία

•       Πλαγιοκεφαλία θέσης

•       Τριγωνοκεφαλία

•       Σκαφοκεφαλία-Δολιχοκεφαλία

Συνδρομικές κρανιοσυνοστεώσεις

Οι συνδρομικές κρανιοσυνοστεώσεις είναι εξαιρετικά σπάνιες, έχουν γενετικό υπόβαθρο και συχνά συνοδεύονται και από άλλα ευρήματα.

Οι πιο συχνές εξ αυτών

-Το σύνδρομο Muenke

-To σύνδρομο Crouzon

-To σύνδρομο Apert

-Το σύνδρομο Pfeiffer.

Συμπτώματα:

Τα σημεία της κρανιοσυνοστέωσης  παρατηρούνται συνήθως κατά τη γέννηση, αλλά γίνονται πιο εμφανή κατά τους πρώτους μήνες της ζωής του βρέφους. Η συμπτωματολογία και η σοβαρότητα εξαρτώνται από το πόσες ραφές του κρανίου έχουν ενωθεί και ποτέ, καθώς και σε ποιο στάδιο της ανάπτυξης του εγκέφαλου αυτό συμβαίνει.

 Τα σημεία περιλαμβάνουν

·       Παραμορφωμένο κρανίο, με το σχήμα να εξαρτάται από το όποιες ραφές έχουν επηρεαστεί

·       Μη φυσιολογική αίσθηση κατά την ψηλαφιστή της πηγής ή απουσία πηγής, στο κεφαλάκι του βρέφους

·       Ανάπτυξη μιας ανυψωμένης και σκληρής επιφάνειας κατά μήκος της ραφής ή των ραφών που έχουν βλάβη.

·       Αργή ή καθόλου ανάπτυξη στο κεφαλάκι του βρέφους

Θεραπεία:

Η θεραπεία της κρανιοσυνοστέωσης περιλαμβάνει το χειρουργείο, ώστε να διορθωθεί το σχήμα του κεφαλιού και να επιτραπεί στον εγκέφαλο του βρέφους, να αναπτυχθεί φυσιολογικά. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία δίνουν ικανό χώρο στον εγκέφαλο του βρέφους να αναπτυχθεί φυσιολογικά.

Πρόγνωση:

Παρόλο που νευρολογική βλάβη, μπορεί να συμβεί σε βαριές περιπτώσεις, τα περισσότερα παιδιά με κρανιοσυνοστέωση έχουν φυσιολογική γνωστική ανάπτυξη και παρουσιάζουν ένα πολύ καλό αισθητικό αποτέλεσμα, μετά το χειρουργείο. Η άμεση διάγνωση και θεραπεία είναι το κλειδί για το καλύτερο αποτέλεσμα.

ΟΓΚΟΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Διαβάστε περισσότερα

Αίτια:

Στις περισσότερες περιπτώσεις η ακριβής αιτία των παιδιατρικών όγκων είναι άγνωστη.

Τυπικά, οι παιδιατρικοί όγκοι εγκεφάλου είναι πρωτοπαθείς όγκοι  που σημαίνει ότι αρχίζουν, από τα κύτταρα μέσα στον εγκέφαλο ή από ιστούς κοντά του.

Πολλοί και διαφορετικοί τύποι όγκων εγκεφάλου ενδέχεται να παρουσιαστούν στα παιδιά. Αυτοί οι όγκοι εγκεφάλου στα παιδιά μπορεί να είναι καρκινικοί ή μη. Οι πρωτοπαθείς όγκοι αρχίζουν να δημιουργούνται όταν τα  φυσιολογικά κύτταρα του εγκεφάλου παρουσιάζουν λάθη (μεταλλάξεις) στο DNA τους. Αυτές οι μεταλλάξεις επιτρέπουν στα προβληματικά κύτταρα να μεγαλώνουν και να διαιρούνται σε γρήγορους ρυθμούς και να συνεχίζουν να ζουν όταν τα φυσιολογικά κύτταρα πεθαίνουν.

Είδη:

-Πιλοκυτταρικό αστροκύττωμα

Είναι ο πιο συχνός τύπος εγκεφαλικού όγκου στα παιδιά και στις περισσότερες περιπτώσεις με σωστή αντιμετώπιση έχουν πολύ καλή πρόγνωση. Η συνήθης ηλικία που διαγιγνώσκονται αυτοί οι όγκοι είναι μεταξύ 4-8 ετών. Είναι συνήθως αργά αναπτυσσόμενοι και καλοήθεις.

-Μυελοβλάστωμα

Τα περισσότερα μυελοβλαστώματα εμφανίζονται πριν από την ηλικία των 10 ετών και αποτελούν κοινό τύπο καρκινικού όγκου στα παιδιά.

-Επενδύμωμα

Το επενδύμωμα, αποτελεί τον τρίτο πιο συχνό όγκο της παιδικής ηλικίας. Μπορεί να είναι καλοήθης ή κακοήθης. Η θέση και ο τύπος του επενδυμώματος καθορίζουν τον τύπο της θεραπείας που απαιτείται.

-Γλοιώματα υψηλής κακοήθειας

Στα παιδιά, τα γλοιώματα υψηλής κακοήθειας μπορεί να αφορούν οποιοδήποτε τμήμα του εγκεφάλου. Είναι γενικά σπάνιοι όγκοι, με εξατομικευμένη συμπεριφορά.

Άλλοι τύποι όγκων εγκεφάλου στα παιδιά

-Όγκοι υπόφυσης

-Όγκοι των χοριοειδών πλεγμάτων

-Κρανιοφαρυγγίωμα

-Όγκοι από Αρχέγονα Γεννητικά Κύτταρα

-Γλοίωμα Οπτικού Νεύρου

-Διάχυτο Διηθητικό Γλοίωμα Γέφυρας (ΔΔΓΓ)

Συμπτώματα

Το κύριο σύμπτωμα των όγκου εγκεφάλου στα παιδιά είναι ο πονοκέφαλος. Ο πονοκέφαλος αυτός έχει ειδικά χαρακτηριστικά και συνηθέστερα είναι μετωπιαίας εντόπισης, λόγω του συνοδού υδροκεφάλου που προκαλείται από την παρουσία του όγκου.

Αρκετά συχνά, τα συμπτώματα από τους όγκους εγκεφάλου στα παιδιά, μπορεί να αφορούν την αλλαγή στην προσωπικότητα και συμπεριφορά του παιδιού, που ανάλογα την ηλικία (ηλικιακό φάσμα ) μπορεί να  εκδηλωθεί με ευερεθιστότητα, νωθρότητα, υπνηλία, καθώς και με προβλήματα μνήμης και συγκέντρωσης.

Άλλα συμπτώματα, που συνήθως σχετίζονται άμεσα με την εντόπιση του όγκου είναι:

-Η αδυναμία ή απώλεια κίνησης σε κάποιο άκρο (χέρι ή πόδι), η μεταβολή της αισθητικότητας ή αιμωδίες (μούδιασμα) σε κάποιο άκρο.

-Διαταραχή της ισορροπίας.

-Δυσκολία στον λόγο.

-Απώλεια ακοής.

-Προβλήματα όρασης (διπλωπία, απώλεια περιφερικής όρασης.

Διάγνωση όγκων εγκεφάλου στα παιδιά

-Νευροχειρουργική εκτίμηση: έλεγχος για κλινικά συμπτώματα και σημεία.

-Απεικόνιση εγκεφάλου: Αξονική Τομογραφία (CT), Μαγνητική Τομογραφία (MRI) εγκεφάλου.

-Έλεγχος εγκεφαλονωτιαίου υγρού (ΕΝΥ).

Θεραπεία

Η θεραπεία των όγκων εγκεφάλου είναι χειρουργική και εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Οι κυριότεροι είναι, ο τύπος του όγκου, το μέγεθος και η εντόπισή του. Στα ανωτέρω συνυπολογίζονται η ηλικία, η κλινική εικόνα του παιδιού και τα τυχόν συνυπάρχοντα νοσήματα. Λόγω των ανωτέρω, ο σχεδιασμός του χειρουργείου είναι απόλυτα εξατομικευμένος.

Στόχος της αντιμετώπισης είναι η αφαίρεση του όγκου και η ανακούφιση των συμπτωμάτων του παιδιού.

Ένας όγκος μπορεί να αφαιρεθεί πλήρως ή σε περιπτώσεις που δεν είναι εφικτό, μερικώς. Η εφαρμογή χημειοθεραπείας, ακτινοθεραπείας, νευροχειρουργικής επέμβασης, πρέπει να είναι απόλυτα  εξατομικευμένη και να συναποφασίζεται.

ΟΓΚΟΙ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ Διαβάστε περισσότερα

Γενικά:

Οι όγκοι του νωτιαίου μυελού αναπτύσσονται  εντός του νωτιαίου μυελού, μεταξύ αυτού και των μηνίγγων ή έξω από αυτόν. Ανάλογα με την εντόπισή τους στη σπονδυλική στήλη, χωρίζονται σε εξωσκληρίδιους, ενδοσκληρίδιους και ενδομυελικούς όγκους.

Η συχνότητά τους είναι μικρότερη από αυτή των όγκων του εγκεφάλου στα παιδιά, και απαντώνται συνήθως σε ηλικίες 10-16 ετών.

Είδη:

Οι κυριότεροι τύποι όγκων του νωτιαίου μυελού είναι:

-Τα επενδυμώματα (οι συχνότεροι όγκοι νωτιαίου μυελού στα παιδιά)

-Τα αστροκυττώματα

-Τα αιμαγγειοβλαστώματα

Τα μηνιγγιώματα

Τα σβαννώματα

Συμπτώματα:

Τα συμπτώματα και οι κλινικές εκδηλώσεις αυτών των όγκων, εξαρτώνται από την εντόπιση και τον τύπο του όγκου (πχ. πρόκληση πιεστικών συμπτωμάτων ή συμπτώματα βλάβης στον ίδιο τον νωτιαίο μυελό). Τα κυριότερα συμπτώματα είναι:

-πόνος στην πλάτη ή τον αυχένα που χειροτερεύει με την κατάκλιση

-αδυναμία κάτω άκρων, αστάθεια, ή καθυστέρηση έναρξης βάδισης στα βρέφη

-υδροκέφαλος

-αιμωδίες (μουδιάσματα)

-σκολίωση ή ραιβόκρανο

-απώλεια ελέγχου ούρησης ή αφόδευσης

Θεραπεία:

Η θεραπεία των όγκων του νωτιαίου μυελού συνίσταται στη νευροχειρουργική αφαίρεση του όγκου, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να γίνουν συμπληρωματικά ακτινοθεραπείες η χημειοθεραπείες.

ΥΔΡΟΚΕΦΑΛΟΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΒΡΕΦΗ Διαβάστε περισσότερα

Αίτια:

Ο υδροκέφαλος οφείλεται στην διαταραχή της ισορροπίας μεταξύ της παραγωγής του εγκεφαλονωτιαίου υγρού και της απορρόφησής του, εντός του εγκεφάλου.

Υδροκέφαλος με εμφάνιση κατά την γέννηση ή κοντά σε αυτή, μπορεί να οφείλεται στα ακόλουθα:

  • Προβληματική μορφολογία του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος, το οποίο προκαλεί απόφραξη της ροής του εγκεφαλονωτιαίου υγρού
  • Ενδοκοιλιακή αιμορραγία
  • Λοίμωξη της μήτρας — όπως σε περιπτώσεις ερυθράς ή σύφιλης —κατά την εγκυμοσύνη, μπορεί να προκαλέσουν φλεγμονή του εγκεφαλικού ιστού του εμβρύου

Άλλοι παράγοντες που μπορεί να προκαλέσουν υδροκέφαλο σε οποιαδήποτε ηλικιακή ομάδα περιλαμβάνουν:

  • Βλάβες όπως όγκοι εγκεφάλου και σπονδυλικής στήλης
  • Λοιμώξεις κεντρικού νευρικού συστήματος, όπως βακτηριακή μηνιγγίτιδα ή παρωτίτιδα
  • Εγκεφαλική αιμορραγία από εγκεφαλικό ή τραύμα
  • Άλλες τραυματικές βλάβες του εγκεφάλου

Είδη

Τα είδη του υδροκεφάλου χωρίζονται βάση της αιτιοπαθογένειας του υδροκεφάλου:

  • Υδροκέφαλος από απόφραξη. Το συνηθέστερο πρόβλημα είναι η μερική απόφραξη της ροής του εγκεφαλονωτιαίου υγρού, είτε μεταξύ των κοιλιών του εγκεφάλου ή μεταξύ κοιλιών και υπαραχνοειδών χώρων.
  • Υδροκέφαλος λόγω διαταραχών απορρόφησης. Παρατηρούνται λιγότερο συχνά και σχετίζονται με καταστάσεις φλεγμονής του εγκεφαλικού ιστού, ως αποτέλεσμα λοίμωξης ή τραυματισμού.
  • Υδροκέφαλος λόγω αυξημένης παραγωγής. Σε σπάνιες περιπτώσεις, η ταχύτητα παραγωγής εγκεφαλονωτιαίου υγρού είναι μεγαλύτερη από την ταχύτητα απορρόφησής του.

Συμπτώματα

Ο υδροκέφαλος στα βρέφη παρουσιάζεται με αύξηση της περιμέτρου της κεφαλής (μεγαλοκεφαλία), λεπτό και διαφανές τριχωτό, διόγκωση του μετώπου με διευρυμένους χώρους, μεταξύ των οστών του κρανίου (πηγές του κρανίου) και ένα προς τα κάτω βλέμμα (δίκην ηλιοβασιλέματος). Άλλα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν σπασμούς, μη φυσιολογικά αντανακλαστικά, επιβραδυνόμενο καρδιακό ρυθμό (βραδυκαρδία) και αναπνευστικό ρυθμό, κεφαλαλγία, έμετο, ευερεθιστότητα, αδυναμία και προβλήματα όρασης. 

Στα μεγαλύτερα παιδιά ή στους εφήβους παρουσιάζεται με μικρότερες  δυσμορφίες  του κρανίου. Πολλά από τα άλλα συμπτώματα είναι τα ίδια.

Διάγνωση

Η διάγνωση του υδροκέφαλου τίθεται με ενδελεχή κλινική αξιολόγηση, ταυτοποίηση των χαρακτηριστικών ευρημάτων, λεπτομερές ιστορικό και προηγμένες τεχνικές απεικόνισης, όπως η υπολογιστική αξονική τομογραφία (CT), η μαγνητική τομογραφία (MRI) εγκέφαλου, αλλά και ο υπέρηχος(US).

Θεραπεία

Η τυπική θεραπεία για τον υδροκέφαλo είναι η τοποθέτηση βαλβίδας εγκεφάλου

(V-P Shunt), η οποία παροχετεύει το επιπλέον εγκεφαλονωτιαίο υγρό σε ένα τμήμα του σώματος, που μπορεί να το απορροφήσει, όπως η περιτοναϊκή κοιλότητα (κοιλιά).

Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορεί να αποφευχθεί η ανάγκη τοποθέτησης βαλβίδας και να γίνει μία ενδοσκοπική μέθοδος, η οποία ονομάζεται ενδοσκοπική τρίτη κοιλιοστομία.

 

 

Γιατί εμάς

Οι ασθενείς μας, αντιμετωπίζονται πάντα εξατομικευμένα με γνώμονα την ασφάλεια και τις ειδικές συνθήκες κάθε παιδιού (ηλικία, συνοδά νοσήματα κ.α.).

Η παρακολούθηση των ασθενών γίνεται από ειδικά εκπαιδευμένο νοσηλευτικό προσωπικό, ενώ υπάρχει 24ωρη κάλυψη από ΜΕΘ Παίδων και επιμέλεια από εξειδικευμένους παιδιάτρους.

Η κλινική αξιολόγηση, παρακολούθηση και διερεύνηση των περιστατικών, γίνεται από διεπιστημονική ομάδα ιατρών που περιλαμβάνει παιδιάτρους, αναισθησιολόγους, νευροακτινολόγους, παιδονευρολόγους, παιδοουρολόγους, ορθοπεδικούς, πλαστικούς χειρουργούς, παιδοχειρουργούς.

Οι ασθενείς που θα χρειαστούν χειρουργείο νοσηλεύονται στην παιδιατρική κλινική, όπου εξειδικευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό αναλαμβάνει τον προ εγχειρητικό έλεγχο και την φροντίδα του ασθενούς, κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο νοσοκομείο.

Το νοσοκομείο μας διαθέτει τεχνολογία νέας γενιάς που συμβάλει στην διάγνωση και παρακολούθηση της πορείας των ασθενών, όπως CT και MRI, καθώς και δυνατότητα διενέργειας εξειδικευμένων εξετάσεων.

Το νοσοκομείο μας διαθέτει υψηλής ακρίβειας ψηφιακά συστήματα πλοήγησης και χειρουργικά μικροσκόπια, τα οποία δίνουν δυνατότητα για διενέργεια ελάχιστα παρεμβατικών χειρουργικών τεχνικών.