Συγγενής σκολίωση

Τι είναι η συγγενής σκολίωση; 

Η συγγενής σκολίωση είναι το όνομα που δίνεται σε έναν τύπο σκολίωσης που αναπτύσσεται επειδή το παιδί γεννιέται με ανατομικές παραλλαγές/ανωμαλίες σε κάποιο ή κάποια από τα οστά της σπονδυλικής στήλης. Μπορεί να οφείλεται σε έναν σπόνδυλο που αναπτύσσεται εν μέρει ή σε σπονδύλους που συγχωνεύονται μεταξύ τους. Σε μία αναπτυσσόμενη σπονδυλική στήλη, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ανώμαλη κλίση της σπονδυλικής στήλης η οποία να αυξηθεί ασυνήθιστα, με αποτέλεσμα τη σκολίωση.  Λόγω του τρόπου με τον οποίο διαμορφώνεται και αναπτύσσεται το σώμα πριν από τη γέννηση (κατά την εμβρυική ζωή), οι οστικές ανωμαλίες στη σπονδυλική στήλη μπορούν να συνυπάρχουν και να συνδέονται με άλλα προβλήματα σε άλλα συστήματα του παιδιού όπως τα νεφρά, την καρδιά, τα άκρα και περιστασιακά ακόμη και το πεπτικό σύστημα. Πολλαπλά προβλήματα όπως αυτά εμφανίζονται συχνά ως μία διαταραχή γνωστή ως σύνδρομο VACTERL (ανωμαλίες σπονδύλων, πρωκτού, καρδιακές και νεφρικές δομικές βλάβες, ανωμαλίες της τραχείας του οισοφάγου και των άκρων).

 Η λέξη σκολίωση σημαίνει ότι η σπονδυλική στήλη παρουσιάζει μια κύρτωση προς το πλάι  όταν παρατηρούμε τον κορμό από μπροστά ή από πίσω. Σχεδόν πάντα συνυπάρχει στροφή κάποιων σπονδύλων. Η παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης μπορεί να κάνει τον κορμό και τους ώμους να μην είναι πλέον συμμετρικοί. Μερικές φορές ο ένας ώμος βρίσκεται πιο ψηλά από τον άλλο. Μπορεί επίσης το κεφάλι να γέρνει προς το πλάι ή ακόμα και η λεκάνη να εμφανίζει μία κλίση. Τέλος, ο θώρακας μπορεί να εξέχει στο πίσω μέρος του μονόπλευρα, δημιουργώντας αυτό που ονομάζουμε ήβο (καμπούρα). Η σοβαρότητα των ανωμαλιών μπορεί να ποικίλλει μεταξύ των παιδιών και μπορεί να αλλάξει στην πορεία του χρόνου, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης του παιδιού.

Πώς θα καταλάβω ότι παιδί μου έχει συγγενή σκολίωση;

Σε κάποιες περιπτώσεις εντοπίζονται συγγενείς ανωμαλίες στους σπονδύλους, πριν το παιδί σας γεννηθεί, στους προγεννητικούς ελέγχους με υπέρηχο. Διαφορετικά, εσείς ή κάποιος άλλος μπορεί να παρατηρήσει ότι το παιδί σας δεν στέκεται σωστά (ευθέως) ή ότι παρουσιάζει αλλαγές στο σχήμα της σπονδυλικής του στήλης. 

Μπορεί να παρατηρήσετε: 

  • Ήβο (εξόγκωμα) στο πίσω μέρος του θώρακά του
  • Οι ώμοι να μη βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο.
  • Το ισχίο ή η μέση του να προεξέχουν προς τη μια μεριά
  • Το κεφάλι του να γέρνει στη μία πλευρά του κορμού του
  • Τα ρούχα του να μη στέκονται πια καλά
  • Σπάνια, μπορεί να υπάρχει πόνος στη μέση ή στην πλάτη

Γιατί έχει σημασία;

Μερικές φορές η αλλαγή του σχήματος του σώματος μπορεί να κάνει το παιδί να νιώσει πολύ άβολα για την εμφάνισή του, αυτό δεν είναι ασυνήθιστο. Το σχήμα του κορμιού του μπορεί να αλλάξει καθώς μεγαλώνει, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης. Γενικά, μία σκολίωση που έχει ξεκινήσει νωρίς στη ζωή, μπορεί να γίνει πολύ μεγαλύτερη λόγω της ανάπτυξης που θα έχει η σπονδυλική στήλη.

 Εάν επιδεινωθεί η σκολίωση, μπορεί να επηρεάσει της εμβιομηχανική της σπονδυλικής του στήλης (κατανομή των φορτίων) και να οδηγήσει σε ενοχλήσεις ή πόνο. Σε σοβαρές περιπτώσεις, ειδικά εάν η σκολίωση εμφανιστεί νωρίς στη ζωή, μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη και τη λειτουργία των πνευμόνων. Όσο νεότερη είναι η ηλικία που ξεκινά η σκολίωση, τόσο πιθανότερο είναι να συμβεί κάτι τέτοιο. Αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί ή τουλάχιστον να παρακολουθείται. Ευτυχώς, δε συμβαίνει συχνά.  Εάν δεν παρακολουθείται σωστά και δεν αντιμετωπιστεί όταν χρειάζεται, αυτός ο τύπος σκολίωσης μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα υγείας που σχετίζονται με τους πνεύμονες κατά την ενηλικίωση. Αυτά τα προβλήματα μπορεί να είναι αρκετά σοβαρά και να επηρεάσουν την καθημερινή ζωή και την καρδιακή λειτουργία.

 Η συγγενής σκολίωση μπορεί να σχετίζεται με άλλες ανωμαλίες σε άλλα μέρη του σώματος, όπως τα νεφρά και την καρδιά. Είναι πολύ σημαντικό να ελεγχθούν αυτά τα συστήματα εάν δεν έχει ήδη γίνει. Τι πρέπει να κάνω εάν πιστεύω ότι το παιδί μου έχει συγγενή σκολίωση;

Μιλήστε αμέσως στον παιδίατρό σας. Ο γιατρός σας θα είναι σε θέση να αξιολογήσει και να δει εάν υπάρχει σκολίωση. Εάν ο παιδίατρος έχει την παραμικρή ανησυχία για την ύπαρξη σκολίωσης, θα σας παραπέμψει σε ειδικό. Θα χρειαστεί να δείτε έναν εξειδικευμένο χειρουργό της σπονδυλικής στήλης σε ένα αναγνωρισμένο κέντρο παραμορφώσεων της  σπονδυλικής στήλης που θα αξιολογήσει το παιδί πλήρως και θα συζητήσετε για αυτά που μπορεί να χρειαστεί στο μέλλον. Ο ειδικός θα ζητήσει από την ομάδα των σχετικών ειδικοτήτων να ελέγξουν και τα υπόλοιπα συστήματα που χρειάζονται έλεγχο.

Μην το αγνοήσετε εάν πιστεύετε ότι υπάρχει πρώιμη σκολίωση. Θυμηθείτε, αυτός ο τύπος της σκολίωσης χρειάζεται πολύ προσεκτική παρακολούθηση.

Πώς θα ελέγξει  ο γιατρός τη σκολίωση;

Το πρώτο πράγμα που θα κάνει ο ειδικός είναι να συζητήσει μαζί σας τις ανησυχίες σας και να πάρει ένα αναλυτικό ιατρικό ιστορικό. Θα σας κάνει ερωτήσεις σχετικά με την υγεία του παιδιού γενικά, για το πώς επηρεάζει η σκολίωση τη ζωή του και θα προσπαθήσει να πάρει μία ιδέα για το αν αυτή η σκολίωση σχετίζεται και με άλλα προβλήματα υγείας που πιθανώς να μην τα γνωρίζετε. Ο γιατρός κατόπιν θα εξετάσει το παιδί. Θα χρειαστεί να εξετάσει την πλάτη του, τα χέρια και τα πόδια του. Φορώντας σορτς και μπλουζάκι το παιδί θα νιώθει πιο άνετα κατά την εξέταση.

Κατόπιν, θα χρειαστούν ειδικές ακτινογραφίες ολόκληρης της σπονδυλικής στήλης. Είναι απαραίτητες για να επιβεβαιώσει αν υπάρχει σκολίωση και πόσο σοβαρή είναι. Ο γιατρός θα μετρήσει τη γωνία της σκολίωσης στην ακτινογραφία (γωνία Cobb) και κάποιες άλλες παραμέτρους που επηρεάζουν την πρόγνωση. Ίσως να θέλει να κάνεις περαιτέρω εξετάσεις, όπως μαγνητική ή αξονική τομογραφία. Εάν το παιδί σας είναι πολύ μικρό, μια μαγνητική μπορεί να χρειαστεί  γενική αναισθησία για να παραμείνει ακίνητο στο σαρωτή.  Καθώς η συγγενής σκολίωση μπορεί να σχετίζεται με άλλες ανωμαλίες στο σώμα, ειδικά στα νεφρά, ο ειδικός μπορεί να σας στείλει για άλλες εξετάσεις, όπως υπέρηχο νεφρών και μερικές φορές έναν υπέρηχο καρδιάς.

Εάν αποφασιστεί η παρακολούθηση της σκολίωσης, θα σας ζητηθεί να επιστρέψετε σε λίγους μήνες (συχνά ανά 6 μήνες) για άλλη εξέταση και ακτινογραφία.

Πώς αντιμετωπίζεται η συγγενής σκολίωση;

1. Παρακολούθηση

πιο κοινό πλάνο θεραπείας της συγγενούς σκολίωσης είναι απλώς να παρακολουθείται. Αυτό θα γίνει με 3-9 μηνιαία ραντεβού στο ειδικό ιατρείο σκολίωσης από τον Χειρουργό της Σπονδυλικής Στήλης. Ο λόγος είναι για να δούμε εάν η σκολίωση επιδεινώνεται. Εάν παραμείνει περίπου η ίδια σε κάθε εξέταση, θα συνεχιστεί η παρακολούθηση μέχρι την ενηλικίωση του παιδιού (μεταξύ 16 και 18 ετών).

2. Άσκηση

χρειάζεται να αποφεύγει το παιδί τον αθλητισμό ή την άσκηση όταν έχει συγγενή σκολίωση. Είναι πραγματικά καλύτερο να παραμείνει δραστήριο και να έχει καλούς μυς στον πυρήνα του κορμιού του. Δυστυχώς, δεν υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι η άσκηση από μόνη της σταματά την επιδείνωση της σκολίωσης ή να τη βελτιώνει. Υπάρχουν πολλές συνεχιζόμενες μελέτες που μπορεί να βοηθήσουν στην απόδειξη του ρόλου της άσκησης με τον ένα ή τον άλλο τρόπο.

3. Κηδεμόνες

Γενικά οι κηδεμόνες έχουν περιορισμένη εφαρμογή στις συγγενείς σκολιώσεις.Οι κηδεμόνες, για να είναι αποτελεσματικοί, πρέπει να φοριούνται 23 ώρες την ημέρα. Μπορούν να φορεθούν κάτω από τα ρούχα του παιδιού. Έχει βρεθεί ότι οι κηδεμόνες λειτουργούν μόνο εάν φοριούνται για πολλές ώρες (23 ώρες το 24ωρο τα καλύτερα αποτελέσματα). Μπορείτε να τον αφαιρείτε για να πλένεται, να ντύνεται και όταν κάνει αθλητικές δραστηριότητες.

4. Χειρουργική επέμβαση

Εάν η συγγενής σκολίωση θεωρείται ότι κινδυνεύει να επιδεινωθεί ή επιδεινωθεί κατά την παρακολούθηση, θα χρειαστεί χειρουργική επέμβαση. Η χειρουργική επέμβαση στη σπονδυλική στήλη ενός αναπτυσσόμενου παιδιού στοχεύει στη μείωση του κινδύνου επιδείνωσης του κυρτώματος και ταυτόχρονα στην προσπάθεια να διασφαλιστεί ότι η σπονδυλική στήλη γενικά θα εξακολουθεί να μεγαλώνει και να επιμηκύνεται με το χρόνο.Σε ορισμένες περιπτώσεις, η συγγενής σκολίωση αντιμετωπίζεται σαν σκολίωση πρώιμης έναρξης εάν το παιδί σας είναι πολύ μικρό. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε εδώ

Ημι-επιφυσιόδεση είναι μία επέμβαση σχεδιασμένη ειδικά για συγγενή σκολίωση. Περιλαμβάνει την εξεύρεση των περιοχών ανάπτυξης του ανώμαλου σπονδύλου και την καταστροφή τους ώστε να διακοπεί η ανάπτυξη τους. Κάνοντας κάτι τέτοιο εγκαίρως, ελπίζουμε ότι η εναπομένουσα φυσιολογική ανάπτυξη θα βελτιώσει τη σκολίωση με την πάροδο του χρόνου.

Η εκτομή ημισπονδύλου είναι μία επέμβαση που περιλαμβάνει την αφαίρεση του ανώμαλου σπονδύλου και τη σύντηξη ενός μικρού τμήματος της σπονδυλικής στήλης για να σταματήσει η επιδείνωση της σκολίωσης. Αυτό μπορεί να συνεπάγεται επέμβαση στο μπροστινό ή/και στο πίσω μέρος της σπονδυλικής στήλης και τοποθέτηση ράβδων και βιδών προκειμένου να επιτευχθεί η σπονδυλοδεσία.