Παλινδρόμηση των ούρων - ουρολοιμώξεις

Η παλινδρόμηση των ούρων είναι επί το πλείστον συγγενής (από κατασκευής του εμβρύου) και οφείλεται σε μια ατέλεια της ένωσης των ουρητήρων με την ουροδόχο κύστη.

Η ατέλεια αυτή προκαλεί το πισωγύρισμα των ούρων από την κύστη στους νεφρούς ενώ αυτό απαγορεύεται, καθώς οδηγεί σε ουρολοίμωξη.

Υπολογίζεται ότι 10% περίπου των παιδιών έχουν κυστεονεφρική παλινδρόμηση, πολλές φορές όμως αυτή δεν δημιουργεί ουρολοιμώξεις.

Οι σοβαρές παλινδρομήσεις ούρων διαγιγνώσκονται πλέον σήμερα προγεννητικά, στο υπερηχογράφημα του εμβρύου. Αλλιώς διαγιγνώσκονται μετά από ουρολοίμωξη, η οποία σχεδόν πάντα συνοδεύεται από υψηλό πυρετό (πυελονεφρίτις).

Οι παλινδρομήσεις ούρων μπορεί να είναι επικίνδυνες για την νεφρική λειτουργία του παιδιού διότι οι πυελονεφρίτιδες που προκαλούν, μπορεί να δημιουργούν μόνιμες βλάβες στο νεφρικό παρέγχυμα.

Η παλινδρόμηση ούρων διαγιγνώσκεται με ειδική εξέταση που λέγεται ανιούσα κυστεογραφία και γίνεται από παιδοακτινολόγο.

Οι παλινδρομήσεις ούρων είναι διαφόρων βαθμών, από σταδίου Ι έως σταδίου V και ανάλογα με τη σοβαρότητα τους, μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα στους νεφρούς ή να συνδυάζονται με συγγενή νεφρική δυσπλασία.

Επειδή οι παλινδρομήσεις ούρων σε ένα ικανοποιητικό ποσοστό μπορεί να ιαθούν από μόνες τους με την ανάπτυξη και μόνο του παιδιού, τα παιδιά μπαίνουν σε μια μικρής δόσης καθημερινή αντιβιοτική αγωγή, απλώς και μόνο για να μην κάνουν ουρολοιμώξεις.

Εάν η παλινδρόμηση ούρων επιμείνει ή εάν προκαλεί συνεχείς ουρολοιμώξεις παρά την καθημερινή αντιβίωση, διορθώνεται χειρουργικά.

Σήμερα, σχεδόν όλες οι παλινδρομήσεις ούρων διορθώνονται ενδοσκοπικά με έγχυση υαλουρονικού οξέος, με επέμβαση που δεν απαιτεί νοσηλεία ή καθετήρα μετεγχειρητικά και με ποσοστά επιτυχίας της τάξης του 85% σε έμπειρα χέρια.

Σπανίως πλέον σήμερα γίνονται ανοικτές επεμβάσεις με μετεμφύτευση των ουρητήρων, οι οποίες απαιτούν έξι ημέρες νοσηλείας και έχουν ποσοστά επιτυχίας της τάξης του 99%.

Εκτός από τις εμπύρετες ουρολοιμώξεις, που προκαλεί η κυστεονεφρική παλινδρόμηση, υπάρχουν και οι ουρολοιμώξεις χωρίς πυρετό, που οφείλονται σε τοπικούς παράγοντες των γεννητικών οργάνων, σε δυσλειτουργία της ουροδόχου κύστης ή απλώς σε κακή τοπική καθαριότητα.

Οι απύρετες ουρολοιμώξεις-κυστίτιδες είναι σχεδόν πάντα ακίνδυνες για το παρέγχυμα των νεφρών.