Ηπατίτιδες

Οι ιοί της ηπατίτιδας αποτελούν τη συχνότερη αιτία ηπατίτιδας παγκοσμίως. Οι κύριοι ιοί της ηπατίτιδας είναι πέντε, οι A, B, C, D, E. Οι ιοί Β και C προκαλούν χρόνια νόσο σε εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους και αποτελούν τη συχνότερη αιτία κίρρωσης και καρκίνου του ήπατος.

Οι ιοί ηπατίτιδας A και E προκαλούνται συνήθως από την κατανάλωση μολυσμένων τροφών ή νερού. Οι ιοί ηπατίτιδας B, C και D μεταδίδονται παρεντερικά μέσω των μολυσμένων υγρών του σώματος.

Η οξεία ηπατίτιδα εμφανίζεται λίγες εβδομάδες έως μήνες μετά την είσοδο του ιού της ηπατίτιδας στο ανθρώπινο σώμα. Τα κύρια συμπτώματα οξείας ηπατίτιδας είναι έντονη αδυναμία, καταβολή, ανορεξία, ναυτία, έμετοι, διάρροιες, μυαλγίες, αίσθημα βάρους στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιάς, αρθραλγίες, πονοκέφαλος, πυρετός, ενώ κάποιοι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν ίκτερο, σκοτεινόχρωμα ούρα, αποχρωματισμό κοπράνων. Μερικές φορές δεν υπάρχουν καθόλου συμπτώματα οξείας ηπατίτιδας ή είναι πολύ ήπια.

Χρόνια ιογενής ηπατίτιδα προκαλείται από τους ιούς της ηπατίτιδας Β, C και D κι αναπτύσσεται στους ασθενείς που το αμυντικό τους σύστημα δεν κατορθώνει να αποβάλλει τον ιό. Στους ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα, παρά την έλλειψη συμπτωμάτων πολλές φορές, η ύπαρξη του ιού εξακολουθεί να προκαλεί φλεγμονή και να καταστρέφει το ήπαρ. Αποτέλεσμα αυτού είναι η ανάπτυξη ινώδους ιστού (ουλή) μέσα στο ήπαρ. Εάν τα τρία τέταρτα του ήπατος μετατραπούν σε ινώδη ιστό, το ήπαρ δεν είναι πια σε θέση να λειτουργήσει σωστά, κατάσταση που ονομάζεται κίρρωση.

Οι σημαντικότεροι 5 ιοί της ηπατίτιδας έχουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.

Η Ηπατίτιδα Α (Hepatitis A virus, HAV) είναι μια οξεία, συνήθως αυτοπεριοριζόμενη νόσος. Ο ιός της ηπατίτιδας Α έχει παγκόσμια κατανομή. Μεταδίδεται κυρίως με την κατανάλωση τροφής ή νερού που έχουν έρθει σε επαφή με κόπρανα ατόμου που πάσχει από ηπατίτιδα Α. Η ηπατίτιδα Α είναι καλοήθης νόσος, αυτοπεριοριζόμενη σε μερικές εβδομάδες και ποτέ δεν οδηγεί σε χρόνια ηπατίτιδα. Για την ηπατίτιδα Α υπάρχει αποτελεσματικό και ασφαλές εμβόλιο. Απαιτούνται 2 δόσεις με μεσοδιάστημα 6 μηνών που επιτυγχάνουν προστασία για μεγάλο χρονικό διάστημα (20 χρόνια).

Ο ιός της Ηπατίτιδας B (Hepatitis B virus HBV) προκαλεί οξεία ηπατίτιδα με εμφάνιση ικτέρου, σε περισσότερα από 10% των παιδιών ηλικίας κάτω των 5 ετών και σε 30-50% των ενηλίκων, ενώ οι υπόλοιπες περιπτώσεις ηπατίτιδας Β δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα. Ως χρόνιος φορέας ηπατίτιδας Β ορίζεται κάποιος που συνεχίζει να έχει τον ιό στο αίμα του για διάστημα μεγαλύτερο από 6 μήνες. Για την ηπατίτιδα Β υπάρχει ασφαλές κι αποτελεσματικό εμβόλιο. Χορηγείται σε 3 δόσεις ενδομυϊκά (0,1 και σε 6 μήνες).

Όπως προαναφέρθηκε η μετάδοση της Ηπατίτιδας Β γίνεται με τα υγρά του σώματος. Μητέρες με ηπατίτιδα Β μπορεί να μεταδώσουν τη νόσο στα παιδιά τους κατά τη διάρκεια του τοκετού. Η χορήγηση ειδικής σφαιρίνης (HBIG) και του εμβολίου της ηπατίτιδας β στο νεογνό κατά τη διάρκεια του πρώτου εικοσιτετραώρου μειώνει θεαματικά την πιθανότητα μετάδοσης της Ηπατίτιδας Β (προστασία άνω του 90-95%).

Ο ιός της Ηπατίτιδας C (Hepatitis C virus, HCV) αποτελεί έναν από τους κυριότερους παράγοντες χρόνιας ηπατοπάθειας, τόσο διεθνώς όσο και στην Ελλάδα. Εμβόλιο για την ηπατίτιδα C ΔΕΝ υπάρχει

Ο ιός της Ηπατίτιδας D (Hepatitis D virus, HDV) συνδέεται επιδημιολογικά με τον ιό της ηπατίτιδας Β και απαιτεί την παρουσία του τελευταίου για την εκδήλωση λοίμωξης. Ο εμβολιασμός για την ηπατίτιδα Β προστατεύει και από λοίμωξη με τον ιό HDV.

Η Ηπατίτιδα Ε (Hepatitis E virus, HEV) είναι υπεύθυνη για επιδημίες που συμβαίνουν σε αναπτυσσόμενες χώρες. Η τήρηση των κανόνων υγιεινής αποτελεί το μοναδικό τρόπο προστασίας από την ηπατίτιδα Ε.